Πώς το ευρωπαϊκό πολιτιστικό περιεχόμενο γίνεται γνωστό και προσβάσιμο στο σημερινό ψηφιακό περιβάλλον; Το ζήτημα αυτό εξετάζει μελέτη η οποία ανατέθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στο πλαίσιο του Σχεδίου Δράσης της ΕΕ για τον Πολιτισμό 2023–2026, και παρουσιάστηκε πριν από μερικές εβδομάδες (Απρίλιος 2026), στο πλαίσιο συζήτησης, στην οποία έδωσε το παρόν και η FEP. Η μελέτη (https://op.europa.eu/en/publication-detail/-/publication/34da2669-32b4-11f1-be39-01aa75ed71a1/language-en) αναδεικνύει προκλήσεις όπως η αδιαφάνεια των αλγορίθμων (algorithmic opacity), η ολοένα και αυξανόμενη αόρατη παρουσία των δημιουργικών έργων στο διαδίκτυο (increasing invisibility of works) και η συγκέντρωση της εξουσίας σε λίγες αλλά μεγάλες διαδικτυακές πλατφόρμες (growing platform concentration).

Τα ζητήματα αυτά επηρεάζουν τόσο τη μουσική όσο και το βιβλίο. Ωστόσο, μια βασική διαφορά ανάμεσα στο βιβλίο και τη μουσική, είναι ότι τα βιβλιοπωλεία εξακολουθούν να υφίστανται ως φυσικοί χώροι, τουναντίον με τα δισκοπωλεία τα οποία σχεδόν έχουν πάψει να υφίστανται ως φυσικά καταστήματα, μιας και η μουσική «καταναλώνεται» πλέον, σε μεγάλο βαθμό, μέσω ψηφιακών πλατφορμών.

Ενδεικτικά και στην Ελλάδα σύμφωνα και με τα πρόσφατα δεδομένα της Ελληνικής Βιβλιοπαραγωγής του 2025 από το BookPoint, η έκδοση βιβλίων πραγματοποιείται κυρίως σε έντυπη μορφή, σε ποσοστό 95,76%.

Παίρνοντας τον λόγο στην παρουσίαση της μελέτης, η FEP επεσήμανε την ανάγκη θέσπισης πολιτικών και ρυθμιστικών μέτρων που θα υποστηρίζουν τη διανομή βιβλίων και θα στηρίζουν τα βιβλιοπωλεία ως φυσικά καταστήματα. Αν μη τι άλλο, η διασφάλιση κυκλοφορίας του βιβλίου στη φυσική του μορφή (και όχι στην ηλεκτρονική) καθίσταται αναγκαία για τις εκθέσεις βιβλίου, καθώς και για τηλεοπτικά και ραδιοφωνικά προγράμματα σχετικά με τα βιβλία. Παρόλο που η απαραίτητη καινοτομία και τεχνολογία για τα βιβλία υπάρχει ήδη, αυτό το οποίο λείπει σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες, είναι οι ευκαιρίες για περαιτέρω πρωτοβουλίες.

Η μελέτη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής βασίστηκε σε στοιχεία από βιβλιογραφική έρευνα, ανάλυση και χαρτογράφηση δεδομένων με εκτεταμένη συμμετοχή των ενδιαφερόμενων μερών, συμπεριλαμβανομένων συνεντεύξεων, ομάδων εστίασης και ενός εργαστηρίου.

Πηγές: FEP και op.europa.eu