Οργανισμός Συλλογικής Διαχείρισης Έργων του Λόγου

ΟΣΔΕΛ

Έρευνα εκδοτικών επιχειρήσεων

URL: https://www.osdel.gr/el/pages/1150-κοινωνικό-πολιτιστικό-έργο/2729-ερευνες-για-τον-κλαδο-του-βιβλιου/2731-έρευνα-εκδοτικών-επιχειρήσεων

Η «Έρευνα χαρτογράφησης της επιχειρηματικής δραστηριότητας των εκδοτικών επιχειρήσεων» (ΕΧΕΕ), διεξάγεται για πρώτη φορά στην Ελλάδα, με πρωτοβουλία του Οργανισμού Συλλογικής Διαχείρισης Έργων του Λόγου (ΟΣΔΕΛ), μετά από αίτημα των εκδοτών, και καλύπτει τη χρονική περίοδο 2017-2019.

Την ΕΧΕΕ εκπόνησε η εταιρία ερευνών κοινής γνώμης Public Issue, ενώ το ερωτηματολόγιο και οι άξονες διερεύνησης τέθηκαν σε διαβούλευση με τα σωματεία εκδοτών (ΕΝ.ΕΛ.ΒΙ., Σ.Ε.Β.Α., Σ.Ε.Ε.ΒΙ. και Σ.ΕΚ.Β.). Η έρευνα δομείται πάνω σε έξι άξονες διερεύνησης, που είναι οι ακόλουθοι:

1) Βασικά χαρακτηριστικά των επιχειρήσεων

2) Βιβλιοπαραγωγή (όγκος, χαρακτηριστικά και χρήση ψηφιακής εκτύπωσης)

3) Πωλήσεις-έσοδα

4) Διαφημιστική δαπάνη

5) Διαδικασίες εκδοτικής δραστηριότητας

6) Εθνική πολιτική βιβλίου

Η «Έρευνα χαρτογράφησης της επιχειρηματικής δραστηριότητας των εκδοτικών επιχειρήσεων» είναι ποσοτική και πραγματοποιήθηκε με τη χρήση δομημένου ερωτηματολογίου, που περιλαμβάνει 73 ερωτήσεις (μεταβλητές), κλειστού και ανοιχτού τύπου. Δειγματοληπτικό πλαίσιο της ΕΧΕΕ αποτελεί η βάση των εγγεγραμμένων εκδοτικών επιχειρήσεων του ΟΣΔΕΛ, η οποία, σύμφωνα με την τελευταία επικαιροποίηση (24/06/2020), περιλαμβάνει 1.269 εκδοτικές επιχειρήσεις.

Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από τον Φεβρουάριο έως τον Ιούνιο του 2020. Ο σχεδιασμός, η μεθοδολογία, η καταγραφή και αξιολόγηση των δεδομένων έγινε από την Public Issue. Η έρευνα πεδίου (συλλογή ερωτηματολογίων) υλοποιήθηκε, κατά το ίδιο διάστημα, από τον ΟΣΔΕΛ.

Στην ΕΧΕΕ ανταποκρίθηκαν, κατά κύριο λόγο, μεγάλες και μεσαίες επιχειρήσεις του χώρου. Το πραγματοποιηθέν μέγεθος του δείγματος ανέρχεται σε 134 επιχειρήσεις. Το ποσοστό απόκρισης της έρευνας (response rate) ανέρχεται σε 10,6%, εάν ληφθεί ως βάση το σύνολο των εγγεγραμμένων επιχειρήσεων, που περιλαμβάνονται σήμερα στη βάση του ΟΣΔΕΛ.

Ωστόσο, ένας σημαντικός αριθμός επιχειρήσεων (467), που αντιπροσωπεύουν σχεδόν το 37% του κλάδου, θεωρούνται εκδοτικά «αδρανείς», κατά την τελευταία τριετία, εκδίδοντας μόνο έναν νέο τίτλο (322 επιχειρήσεις, 25,4%) εξέδωσαν 1 τίτλο ή και κανέναν (145 επιχειρήσεις, 11,4%). Κατά συνέπεια, εάν θεωρηθούν εκδοτικά «ενεργές» οι επιχειρήσεις που εξέδωσαν στην τριετία 2017-2019, κατ’ ελάχιστο, ≥2 βιβλία, τότε η βάση αναφοράς περιορίζεται σε 802 επιχειρήσεις και το ποσοστό απόκρισης υπολογίζεται σε 16,7%.

Τα αποτελέσματα της έρευνας σταθμίστηκαν, εκ των υστέρων (ex-post), με βάση τον όγκο της συνολικής βιβλιοπαραγωγής των επιχειρήσεων, κατά την τριετία 2017- 2019. Τα στοιχεία της βιβλιοπαραγωγής προέρχονται από τη βάση εγγεγραμμένων επιχειρήσεων του ΟΣΔΕΛ (επικαιροποιημένα στοιχεία της 24ης Ιουνίου 2020). Οι εκτιμήσεις για τα συνολικά μεγέθη του κλάδου (βλ. έκθεση και διαγραμματική παρουσίαση των αποτελεσμάτων της έρευνας), προκύπτουν με βάση τα σταθμισμένα αποτελέσματα.

Τα βασικά συμπεράσματα της «Έρευνας χαρτογράφησης της επιχειρηματικής δραστηριότητας των εκδοτικών επιχειρήσεων», συνοψίζονται στα παρακάτω:

  • Περισσότερες από 1 στις 4 σημερινές εκδοτικές επιχειρήσεις ιδρύθηκαν κατά τη διάρκεια της οικονομικής κρίσης, δηλαδή μετά το 2008.
  • Το 86,6% της χρηματοδότησης των επιχειρήσεων προέρχεται από αυτοχρηματοδότηση.
  • Οι 3 στους 4 τίτλους με νέο ISBN (75%), της τριετίας 2017-2019, εκδόθηκαν μόνο σε έντυπη μορφή, ενώ οι τίτλοι που εκδόθηκαν μόνο σε ηλεκτρονική μορφή, αντιπροσωπεύουν μόλις το 2% του συνολικού αριθμού νέων τίτλων.
  • Σήμερα στην Ελλάδα, η μέθοδος της ψηφιακής εκτύπωσης εφαρμόζεται μαζικά από το ½ (51%) των εκδοτικών επιχειρήσεων.
  • Τα συνολικά έσοδα των εκδοτικών επιχειρήσεων κατά την τριετία 2017-2019 εκτιμώνται, με βάση την έρευνα, σε 690 εκατ. ευρώ.
  • Κατά την τριετία 2017-2019 τα έσοδα των εκδοτικών επιχειρήσεων, σε σχέση τις κατηγορίες βιβλίων, κατανέμονται ως εξής:
    • 23% των εσόδων από την πώληση πανεπιστημιακών/επιστημονικών
    • 17% από την πώληση βιβλίων λογοτεχνίας
    • 14% από την πώληση σχολικών
    • 9% από την πώληση παιδικών/εφηβικών βιβλίων
    • 37% από πωλήσεις βιβλίων γενικού περιεχομένου (τεχνικά, πρακτικά, κτλ.)
  • Τα έσοδα από πώληση δικαιωμάτων αντιπροσωπεύουν μόλις το 0,1% των συνολικών εσόδων.
  • Το 67% των εσόδων αφορά πωλήσεις καταλόγου, έναντι 33% που αφορά νέες κυκλοφορίες.
  • Τα έσοδα από πωλήσεις βιβλίων σε ηλεκτρονική μορφή (e-books), αντιπροσωπεύουν μόλις το 2% των συνολικών εσόδων.
  • Μόλις το 6%-7% των επιχειρήσεων δαπανούν για διαφημιστικούς σκοπούς, ποσό που υπερβαίνει ετησίως τις 10.000€.
  • Τα προβλήματα που απασχολούν σήμερα τις εγχώριες εκδοτικές επιχειρήσεις δείχνουν να διαφοροποιούνται σημαντικά, ανάλογα με το μέγεθός τους.

Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να δείτε:

α) Έκθεση των αποτελεσμάτων της έρευνας

β) Διαγραμματική παρουσίαση των αποτελεσμάτων της έρευνας.

Παρακάτω μπορείτε να παρακολουθήσετε τη διαδικτυακή συνέντευξη Τύπου, που πραγματοποιήθηκε την Τρίτη 8 Δεκεμβρίου 2020 και κατά την οποία παρουσιάστηκαν τα αποτελέσματα της έρευνας.

Ομιλητές:

Αντώνης Καρατζάς, εκδότης - πρόεδρος ΟΣΔΕΛ

Γιάννης Μαυρής, πολιτικός επιστήμονας-πρόεδρος & διευθύνων σύμβουλος Public Issue

Συντονιστής:

Γιωργανδρέας Ζάννος, διευθυντής ΟΣΔΕΛ


URL: https://www.osdel.gr/el/pages/1150-κοινωνικό-πολιτιστικό-έργο/2729-ερευνες-για-τον-κλαδο-του-βιβλιου/2731-έρευνα-εκδοτικών-επιχειρήσεων
08/12/20: Διαδικτυακή συνέντευξη Τύπου για την παρουσίαση των αποτελεσμάτων της έρευνας