ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ
ΣΥΛΛΟΓΙΚΗΣ
ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ
ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ

Λίγα ζητήματα έχουν προκαλέσει τόση ένταση στον εκδοτικό κόσμο τον τελευταίο χρόνο όσο η αποκάλυψη ότι εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης χρησιμοποίησαν, και σε πολλές περιπτώσεις υπέκλεψαν, εκατομμύρια προστατευμένα από πνευματικά δικαιώματα βιβλία για την εκπαίδευση μεγάλων γλωσσικών μοντέλων. Η συζήτηση που άνοιξε δεν αφορά μόνο τη νομιμότητα των πρακτικών αυτών, αλλά αγγίζει τον πυρήνα της σχέσης ανάμεσα στη δημιουργία, την τεχνολογία και την αγορά.

Δικαστικές συγκρούσεις και κρίσιμες αποφάσεις

Δεκάδες αγωγές έχουν κατατεθεί εναντίον εταιρειών ΤΝ, με πιο χαρακτηριστική την υπόθεση Bartz κατά Anthropic, η οποία κατέληξε σε διακανονισμό ύψους 1,5 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Ο δικαστής William Alsup έκρινε ότι το πρόβλημα δεν ήταν η χρήση των βιβλίων καθαυτή, αλλά ο τρόπος απόκτησής τους. Η εκπαίδευση των μοντέλων με το περιεχόμενο βιβλίων θεωρήθηκε θεμιτή χρήση, όμως η αξιοποίηση βιβλίων που είχαν ληφθεί από πειρατικές ιστοσελίδες κρίθηκε παράνομη. Η απόφαση αυτή δημιούργησε ένα κρίσιμο προηγούμενο, το οποίο διαχωρίζει τη νόμιμη χρήση από την παράνομη προέλευση του υλικού.

Η στροφή στα έντυπα βιβλία

Σύμφωνα με επιστολή που απέστειλε πρόσφατα ο όμιλος Ingram Content Group προς τους συνεργαζόμενους εκδότες του, παρατηρείται μια αυξανόμενη τάση στη χονδρική αγορά βιβλίου. Εταιρείες ΤΝ αγοράζουν φυσικά αντίτυπα βιβλίων με σκοπό τη σάρωση και τη χρήση του περιεχομένου τους για εκπαίδευση συστημάτων. Αντίθετα, τα ηλεκτρονικά βιβλία συνήθως παρέχονται με άδεια χρήσης και υπόκεινται σε αυστηρούς όρους που περιορίζουν την αντιγραφή, την εκτύπωση, τη διανομή ή τη μεταπώλησή τους.

Η επιλογή των έντυπων βιβλίων δεν είναι τυχαία. Παραδείγματος χάριν στις Ηνωμένες Πολιτείες ισχύει το δικαίωμα της πρώτης πώλησης, το οποίο επιτρέπει στον αγοραστή να χρησιμοποιεί νόμιμα αποκτημένα προϊόντα κατά την κρίση του, ακόμη και για εξαγωγή δεδομένων ή εκπαίδευση μοντέλων.

Οι επιλογές των εκδοτών

Η Ingram, αναγνωρίζοντας την ευαισθησία του ζητήματος, δήλωσε ότι δεσμεύεται στη διαφάνεια και στον σεβασμό των προτιμήσεων των εκδοτών. Μέσω της επιστολής, η εταιρεία προσφέρει τη δυνατότητα στους εκδότες να δηλώσουν αν δεν επιθυμούν την πώληση των βιβλίων τους σε εταιρείες ΤΝ. Για τον σκοπό αυτό ζητείται η συμπλήρωση σχετικού εντύπου εξαίρεσης.

Παράλληλα, η Ingram παραδέχεται ότι δεν είναι πάντοτε εφικτό να αναγνωριστεί αν ένας αγοραστής είναι εταιρεία ΤΝ. Ωστόσο διαβεβαιώνει ότι θα καταβάλει κάθε εύλογη προσπάθεια ώστε να τηρήσει τις επιθυμίες των εκδοτών που επιλέγουν να εξαιρεθούν. Η εξαίρεση αυτή αφορά ολόκληρο τον κατάλογο του εκδότη και θα ισχύει για όλες τις μελλοντικές πωλήσεις προς τέτοιες εταιρείες.

Η αντιπαράθεση ανάμεσα στην εκδοτική βιομηχανία και τις εταιρείες ΤΝ αποκαλύπτει ένα νέο και σύνθετο πεδίο σύγκρουσης, όπου τα πνευματικά δικαιώματα, η τεχνολογική καινοτομία και τα εμπορικά συμφέροντα αλληλοσυγκρούονται. Καθώς οι νομικές και ηθικές ισορροπίες εξακολουθούν να διαμορφώνονται, οι εκδότες καλούνται να αποφασίσουν πώς θα προστατεύσουν το έργο τους σε έναν κόσμο όπου η γνώση μετατρέπεται ολοένα και περισσότερο σε πρώτη ύλη για αλγορίθμους.

Πηγή: www.publishersweekly.com