Οργανισμοσ Συλλογικησ Διαχειρισησ Εργων Του Λογου

Η αμφισβήτηση της εμπιστοσύνης του αναγνώστη απέναντι στους δημιουργούς και ο ρόλος του εκδότη ως εγγυητής για την αυθεντικότητα του έργου είναι δύο θέματα τα οποία τίθενται προς συζήτηση με φόντο τη συγγραφική πραγματικότητα στην εποχή της ΤΝ. Στα δύο αυτά θέματα –την εμπιστοσύνη του αναγνώστη και τον ρόλο του εκδότη– αναφέρθηκε ο Αργύρης Καστανιώτης, επικεφαλής των ομώνυμων εκδόσεων και μέλος ΔΣ του ΟΣΔΕΛ, σε τοποθέτησή του στην «Καθημερινή».

Αφορμή για το θεμελιώδες ζήτημα της εμπιστοσύνης του αναγνώστη ήταν η πρόσφατη δημόσια παραδοχή της νομπελίστριας συγγραφέως, Όλγκα Τοκάρτσουκ, ότι προέβη στη χρήση εργαλείων ΤΝ για την έρευνα του νέου βιβλίου της. Ως προς αυτό, ο κ. Καστανιώτης, επεσήμανε ότι «το περιστατικό δεν αφορά ένα μέτριο βιβλίο που γράφτηκε από κάποιο γλωσσικό μοντέλο» αλλά την παραδοχή της συγγραφέως ότι χρησιμοποίησε ένα εργαλείο ΤΝ για έρευνα, κάτι το οποίο κάνουν ήδη πολλοί δημιουργοί. Και αυτό ακριβώς είναι που ενόχλησε: η παραδοχή της.

Ο φόβος του αναγνώστη για τη χρήση ΤΝ από τον δημιουργό αγγίζει τελικά την ίδια την εκδοτική πράξη, σημείωσε ο κ. Καστανιώτης και διευκρίνισε: «Δεν χάνεται μόνο η εμπιστοσύνη προς τον συγγραφέα. Αμφισβητείται και ο ρόλος του εκδότη ως εγγυητή. Ο εκδότης ιστορικά λειτουργούσε ως σφραγίδα αυθεντικότητας. Αν αρχίσει να τη βάζει σε κείμενα για τα οποία κανείς δεν γνωρίζει πώς παρήχθησαν, κινδυνεύει να χάσει το σημαντικότερο κεφάλαιό του: την αξιοπιστία».

Σχετικά με τους εκδοτικούς οίκους στην Ελλάδα, ο κ. Καστανιώτης αναφέρει ότι υπάρχουν δείγματα τα οποία έχουν μεταφραστεί από την ΤΝ και «το ερώτημα τίθεται ρητά ή σιωπηρά». Δεδομένων των ποσοστών λάθους που παρουσιάζουν τα εργαλεία ανίχνευσης, εκείνο που απομένει για τους εκδότες «είναι η στενή σχέση με τον δημιουργό», ενώ οι έμπειροι επιμελητές μπορούν να καταλάβουν εάν ένα κείμενο έχει γραφτεί από τον άνθρωπο ή την ΤΝ. Σε αντίθεση με τον άνθρωπο δημιουργό, η ΤΝ «παράγει ομοιόμορφο, “ασφαλές” κείμενο. Δεν έχει τις εμμονές, τις αμφιβολίες και τις παλινωδίες ενός συγγραφέα που παλεύει μήνες ή χρόνια με το έργο του». Συνεπώς, φαίνεται πως η ΤΝ δημιούργησε ένα νέο, αμφίβολο ερώτημα: οι λέξεις τις οποίες οι αναγνώστες διαβάζουν σε ένα βιβλίο έχουν γραφτεί πράγματι από έναν άνθρωπο;

Συμπληρωματικά ως προς αυτό, το 2025, περισσότερα από τα μισά νέα e-book που ανέβηκαν στην Amazon φαίνεται ότι δημιουργήθηκαν με τη συνδρομή εργαλείων ΤΝ. Είχαν πολύ λιγότερες κριτικές από βιβλία που έχουν γραφτεί από ανθρώπους και τα περισσότερα δεν σημείωσαν σχεδόν καμία πώληση.