Οργανισμοσ Συλλογικησ Διαχειρισησ Εργων Του Λογου

Προβληματισμούς για τις επιδόσεις και την κριτική σκέψη των μαθητών εγείρει η αυξανόμενη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης στην εκπαίδευση, θέτοντας ερωτήματα σχετικά με τον χρόνο και τον κόπο που απαιτούνται για την κατανόηση πληροφοριών και τον εμπλουτισμό γνώσεων.

Ειδικότερα, έχει παρατηρηθεί πως οι μαθητές που προβαίνουν στην ανεξέλεγκτη χρήση εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης για να γράψουν τις σχολικές εργασίες τους, παίρνουν μεν καλύτερους βαθμούς, οι οποίοι όμως είναι αρκετά χαμηλοί στα διαγωνίσματα που γράφουν στην τάξη. Αυτό συμβαίνει στις περιπτώσεις που οι μαθητές χρησιμοποιούν την ΤΝ για να αποφύγουν παντελώς τη νοητική προσπάθεια και με αυτόν τον τρόπο δεν επιδίδονται στη διαδικασία της μάθησης και –στην τελική– δεν καλλιεργούν τον πνευματικό τους πλούτο. Ωστόσο, οι μαθητές που προσπαθούν πρώτα μόνοι τους και έπειτα χρησιμοποιούν την ΤΝ για να τους δοθεί μία πληροφορία ή διευκρίνιση, δεν επηρεάζονται αρνητικά.

Εκείνο που έχει μεγάλη σημασία είναι οι μαθητές να έχουν ήδη ένα υπόβαθρο βασικών γνώσεων, όπως να κατανοούν ένα κείμενο, να ακολουθούν έναν μαθηματικό συλλογισμό και, εν τέλει, να έχουν κριτική σκέψη, προκειμένου να αξιολογούν τις απαντήσεις των εργαλείων ΤΝ – π.χ. αν μια απάντηση που θα δώσει η ΤΝ είναι εξακριβωμένα αληθής. Κομβικός, στη μαθησιακή καλλιέργεια των παιδιών, είναι ο ρόλος του σχολείου: να μην δίνει έτοιμες απαντήσεις, αλλά να προάγει την αναζήτηση, τον διάλογο, την ικανότητα του παιδιού να σκέφτεται κατά μόνας.

Παρά ταύτα, είναι γεγονός πως η είσοδος της ΤΝ στην εκπαίδευση έχει ανατρέψει τις παραδοσιακές μεθόδους διδασκαλίας, με αποτέλεσμα σχολεία και πανεπιστήμια να επανεξετάζουν τους τρόπους εξέτασης, όπως να αντικαθιστούν τις γραπτές εργασίες με προφορικές και άλλες πρακτικές. Σε παγκόσμιο επίπεδο, πόλεις όπως η Νέα Υόρκη και το Λος Άντζελες, και χώρες όπως η Νορβηγία, έχουν προχωρήσει σε απαγορεύσεις ή αυστηρούς περιορισμούς της χρήσης εργαλείων ΤΝ από μαθητές, με σκοπό να προστατεύσουν τις ανθρώπινες σχέσεις, τη συνεργασία και την ουσιαστική μάθηση.

Παρά αυτές τις απαγορεύσεις, σε χώρες όπως η Ελλάδα γίνεται προσπάθεια, μέσω θεσμικού πλαισίου, να γίνει προαιρετική η χρήση της τεχνητής νοημοσύνης στα σχολεία και ο τρόπος με τον οποίο χρησιμοποιείται στην τάξη να εποπτεύεται από ειδικό εκπαιδευτικό. Νέο, ολοκληρωμένο πλαίσιο για τη ρύθμιση της τεχνητής νοημοσύνης στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση έχει θεσπιστεί για τη σχολική χρονιά 2026-2027, έπειτα από απόφαση της υπουργού Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, Σοφίας Ζαχαράκη, προκειμένου να μπει «φρένο» στην αλόγιστη χρήση συστημάτων ΤΝ εντός της τάξης. Στην υπουργική απόφαση καθίσταται σαφές ότι τα συστήματα ΤΝ δεν μπορούν να υποκαθιστούν τη μαθησιακή διαδικασία ούτε την προσωπική προσπάθεια των μαθητών. Ακολουθώντας μια μέση οδό, ανάμεσα στην πλήρη απαγόρευση και την ανεξέλεγκτη χρήση της ΤΝ στα σχολεία, η νέα πολιτική έχει ως στόχο οι μαθητές να μαθαίνουν πώς να χρησιμοποιούν την ΤΝ με ασφάλεια, διαφάνεια και κριτική σκέψη, αντί να την αποφεύγουν. Να αποτελεί, δηλαδή, η ΤΝ, προαιρετικό εργαλείο μάθησης για τον μαθητή και να μην υποκαταστήσει την προσπάθειά του να σκέφτεται και να μαθαίνει.

Ειδικότερα, βάσει του νέου πλαισίου απαγορεύεται αυστηρά η χρήση της ΤΝ κατά τη διάρκεια διαγωνισμάτων και εξετάσεων, η αυτόματη αξιολόγηση και η δημιουργία προφίλ μαθητών και εκπαιδευτικών, η παραγωγή εργασιών εξ ολοκλήρου από συστήματα ΤΝ, καθώς και η δημιουργία deepfake υλικού ή ψευδών βιβλιογραφικών πηγών. Ο τρόπος αξιολόγησης των μαθητών αλλάζει και δίνεται έμφαση στην προφορική εξέταση, τη σύνθεση ιδεών και την παράθεση επιχειρημάτων εντός της τάξης.

Παράλληλα, έχουν θεσπιστεί τεχνικά και οργανωτικά μέτρα ασφαλείας, όπως η αυθεντικοποίηση χρηστών μέσω του Πανελλήνιου Σχολικού Δικτύου, ο περιορισμός πρόσβασης μόνο σε εξουσιοδοτημένα πρόσωπα. Στο μεταξύ, σε κάθε σχολείο ορίζεται ειδικός εκπαιδευτικός ως «συντονιστής χρήσης ΤΝ». Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην επιμόρφωση εκπαιδευτικών μέσω προγραμμάτων σχετικά με τη λειτουργία της ΤΝ, τους κινδύνους, τους κανόνες προστασίας προσωπικών δεδομένων και ανηλίκων, τις τεχνικές prompting (σ.σ. οι μέθοδοι που χρησιμοποιούνται ώστε μοντέλα ΤΝ, όπως το Google Gemini, να δίνουν πιο ακριβή απάντηση), ενώ θα διενεργούνται δράσεις ενημέρωσης για γονείς και μαθητές.

Το αυστηρό πλαίσιο κανόνων για τη χρήση της ΤΝ στα σχολεία θεσπίζεται έναν χρόνο μετά την πιλοτική εφαρμογή της ΤΝ σε σχολεία. Τον Σεπτέμβριο του 2025, η ελληνική κυβέρνηση και η OpenAI είχαν συνάψει συμφωνία με στόχο την πιλοτική εισαγωγή του ChatGPT Edu στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Επρόκειτο για το πρόγραμμα «AI in Schools», το οποίο εφαρμόστηκε σε 20 Λύκεια (14 Πρότυπα και Πειραματικά και έξι Ωνάσεια), αρχικά με την επιμόρφωση εκπαιδευτικών και έπειτα με την πρόσβαση των μαθητών στην ΤΝ αυτήν τη χρονιά.

Σκοπός είναι η ΤΝ να μην υπονομεύει τους μαθητές και να μην αμβλύνει την ικανότητά τους στην κριτική σκέψη, αλλά οι μαθητές να μάθουν να τη χρησιμοποιούν σωστά και με μέτρο.

Πηγές: alfavita.gr, dnews.gr, kathimerini.gr, tanea.gr