ΟΣΔΕΛ
Εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης αγόρασαν, σάρωσαν και κατέστρεψαν βιβλία από παλαιοβιβλιοπωλεία
Δημοσιεύτηκε 30 Ιουλίου, 2026
Σε μία διαφορετική μέθοδο εκπαίδευσης των μοντέλων τους προέβησαν εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης: την αγορά βιβλίων από παλαιοβιβλιοπωλεία, έπειτα την ψηφιακή σάρωση των εκδόσεων και κατόπιν την καταστροφή των αντιτύπων προκειμένου να τροφοδοτήσουν μεγάλα γλωσσικά μοντέλα. Η εν λόγω τακτική ακολουθήθηκε διότι η νομοθεσία εμπόδιζε τις εταιρείες ΤΝ να αντιγράφουν, χωρίς άδεια, κάθε περιεχόμενο που εντόπιζαν. Ο δε, λόγος, για τον οποίο οι εταιρείες ΤΝ προέβησαν σε αυτήν τη μέθοδο, ήταν διότι το υλικό το οποίο υπάρχει στο διαδίκτυο είχε ήδη χρησιμοποιηθεί για την εκπαίδευση των μοντέλων τεχνολογίας.
Τα βιβλία τα οποία ήθελαν οι εταιρείες ΤΝ ήταν συγκεκριμένα: μη λογοτεχνικά με ISBN μετά το 1970, τα οποία αποτελούσαν «νεκρά αποθέματα», που δεν παρουσιάζουν καμία ζήτηση και χωρίς εμπορική αξία, όπως συνταγές από παλιά βιβλία μαγειρικής, πληροφορίες που αφορούν στην τοπική ιστορία, τη γλωσσική δομή βιβλίων νομικής και οικονομίας. Οι παραγγελίες έγιναν σε παλαιοβιβλιοπώλες στην Ευρώπη στις αρχές Μαΐου, κατά τις μεταμεσονύχτιες ώρες. Έγιναν διαδικτυακά, ήταν αυτοματοποιημένες και προέρχονταν από εταιρείες ΤΝ όπως η Zoom Books με έδρα τον Καναδά και η 2077AI με έδρα τη Σιγκαπούρη.
Μετά την αγορά τους, συγκεντρώθηκαν άλλα σε μεγάλα κιβώτια ενώ άλλα υπήρχαν στο πάτωμα αποθηκών. Το μέγεθος της ζημιάς εντοπίζεται σε αριθμούς, ενδεικτικά, από αποθήκη που στήθηκε στα σύνορα Τσεχίας-Γερμανίας έγινε γνωστό ότι μόνο από τη Γερμανία εισήλθαν εκεί 700.000 βιβλία, ενώ από όλον τον κόσμο περίπου 3.000.000.
Αναφορικά με τη μέθοδο της αγοράς, ψηφιακής σάρωσης και καταστροφής βιβλίων, είχε επιβεβαιωθεί νωρίτερα από την Washington Post και αφορούσε στην πρωτοβουλία της εταιρείας Anthropic με την ονομασία «Project Panama», για την οποία μάλιστα διατέθηκαν εκατομμύρια δολάρια. Τα δικαστήρια των ΗΠΑ έκριναν ότι οι ενέργειες αυτές της Anthropic αξιολογούνται στο πλαίσιο της «εύλογης χρήσης» (fair use) και είναι νόμιμες.
Από πλευράς τους, οι παλαιοβιβλιοπώλες εκφράζουν τις ανησυχίες τους: τα βιβλία, που αποτελούν μέρος της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς, γίνονται η φυσική πρώτη ύλη για τις ανάγκες λίγων εταιρειών ΤΝ οι οποίες εν τέλει τα καταστρέφουν αντί να τα διατηρούν σε κυκλοφορία, υπογραμμίζοντας τη διαμάχη μεταξύ της προόδου της τεχνολογίας και της διατήρησης του πολιτιστικού πλούτου.
Πηγές: Αγώνας της Κρήτης, Lifo
