Οργανισμοσ Συλλογικησ Διαχειρισησ Εργων Του Λογου

Η δικαστική διαμάχη μεταξύ του εκδοτικού κλάδου και των μεγάλων εταιρειών τεχνητής νοημοσύνης βρίσκεται σε καθοριστικό στάδιο καθώς οι εκδοτικοί οίκοι Hachette Book Group, Cengage Learning, Elsevier και ο συγγραφέας Scott Turow μαζί με την εταιρεία του S.C.R.I.B.E., μηνύουν την Google για την αντιγραφή εκατομμυρίων, κατοχυρωμένων πνευματικά, βιβλίων και τη χρήση τους για την εκπαίδευση του Gemini. Πρόκειται για μία από τις μεγαλύτερες παραβιάσεις πνευματικών δικαιωμάτων στην ιστορία καθώς η Google χωρίς να έχει εξασφαλίσει άδεια ή να έχει καταβάλει αμοιβή προς τους δικαιούχους, χρησιμοποίησε βιβλία τα οποία υπήρχαν σε υπηρεσίες όπως οι Google Books, Google Play Books και Google Scholar.

Παράλληλα, σε αυτό το πλαίσιο ιστορική εξέλιξη αποτελεί και ο πρόσφατος ιστορικός συμβιβασμός ύψους 1,5 δισ. δολαρίων που ενέκρινε η δικαστής Αρασέλι Μαρτίνεζ-Ολγκίν, υποχρεώνοντας την Anthropic να αποζημιώσει συγγραφείς και εκδότες για την αξιοποίηση περίπου 500.000 βιβλίων κατά την ανάπτυξη των μεγάλων γλωσσικών μοντέλων της, το 2024.

Πηγή του προβλήματος αποτελεί ο τρόπος που οι μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες παραβιάζουν τα όρια που θέτουν οι ψηφιακές πλατφόρμες. Ναι μεν οι εκδοτικοί οίκοι παραχωρούν τα βιβλία τους σε αυτές τις υπηρεσίες (όπως το Gemini) για χρήσεις όπως η αναζήτηση των βιβλίων, η εμφάνιση περιεχόμενου τους σε μικρά αποσπάσματα και η πώλησή τους ως ebook, όχι όμως για να εκπαιδευθούν από συγκεκριμένα έργα και συγκεκριμένους συγγραφείς, έχοντας στη συνέχεια τη δυνατότητα να παράγoυν κείμενα και εκπαιδευτικό υλικό στο ύφος γραφής συγγραφέων, ακόμα και να γράψει μυθιστόρημα εντός λίγων λεπτών και με ελάχιστο κόστος.

Η παραβίαση αυτών των χρήσεων από την Google υπογραμμίζει το μέγεθος της υπόθεσης η οποία δεν περιορίζεται μόνο στην αντιγραφή του υλικού. Οι συνέπειες αυτών είναι πολλές και αφορούν, μεταξύ άλλων, στην αγορά του βιβλίου, την αμοιβή της πνευματικής εργασίας και προπαντός την αξία του συγγραφικού ύφους. Αντίστοιχα, στην περίπτωση της Anthropic, ο λόγος που η ομαδική αγωγή κατατέθηκε εναντίον της ήταν η χρήση βιβλίων που είχε κατεβάσει παράνομα από σκιώδεις βιβλιοθήκες και ιστότοπους με παράνομο ψηφιακό περιεχόμενο, όπως το Library Genesis και το Pirate Library Mirror, για να εκπαιδεύσει τα γλωσσικά μοντέλα της.

Οι ενάγοντες, στην υπόθεση της Google, ζητούν να αποζημιωθούν, να απαγορευθούν μόνιμα οι πρακτικές παραβίασης της Google και να εκδοθεί δικαστική εντολή βάσει της οποίας η Google να κληθεί να καταστρέψει κάθε μη εξουσιοδοτημένο αντίγραφο έργου που χρησιμοποιήθηκε για την εκπαίδευση των μοντέλων της. Παράλληλα στην περίπτωση της Anthropic το 92% των δικαιούχων που πληρούσαν τις προϋποθέσεις κατάφεραν και εξασφάλισαν 3.000 δολάρια ανά έργο, ποσό που είναι τετραπλάσιο του νόμιμου ελάχιστου ορίου για απλή παραβίαση [όπου σύμφωνα με την αμερικανική νομοθεσία περί πνευματικής ιδιοκτησίας, U.S. Copyright Act, 17 U.S.C. § 504(c), ανέρχεται στα 750 δολάρια, ανά έργο].

Η ηγεσία της Ένωσης Αμερικανών Εκδοτών (Association of American Publishers) εξήρε τη δικαστική απόφαση ως σημαντική νίκη. Σημείωσε δε, ότι η χρήση παράνομων ιστότοπων για λόγους μείωσης κόστους είναι απαράδεκτη και υποστήριξε ότι οι εταιρείες τεχνολογίας θα πρέπει να βασίζονται σε συμφωνίες αδειοδότησης και όχι σε μη αδειοδοτημένη αντιγραφή για την εκπαίδευση των συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης τους.

Από νομικής πλευράς το ζήτημα παραμένει ανοιχτό: οι εταιρείες ΤΝ επικαλούνται τη θεμιτή χρήση (fair use), οι δημιουργοί διασαφηνίζουν ότι η ανάγνωση διαφέρει από την αντιγραφή που γίνεται με σκοπό την παραγωγή ανταγωνιστικών προϊόντων. Αντιπροσωπευτικό παράδειγμα της κατάστασης είναι η περίπτωση με την αρχική απόφαση του ομοσπονδιακού δικαστή των ΗΠΑ, Γουίλιαμ Άλσουπ, ο οποίος συνταξιοδοτήθηκε στα τέλη του 2025 και τον διαδέχθηκε η Μαρτίνεζ-Ολγκίν, ότι η Anthropic χρησιμοποίησε βιβλία που προστατεύονται από πνευματικά δικαιώματα και έχουν αποκτηθεί νόμιμα για την εκπαίδευση μεγάλων γλωσσικών μοντέλων συνιστά εύλογη χρήση (fair use), ενώ τώρα το δικαστήριο έκρινε ότι η λήψη πειρατικών αντιγράφων αυτών των βιβλίων, από παράνομες πηγές για μόνιμη αποθήκευση, παραβιάζει τη νομοθεσία περί πνευματικών δικαιωμάτων.

Στην αντιπέρα όχθη οι εκδότες και οι συγγραφείς ανά τον κόσμο συνεχίζουν να στρέφονται κατά της Google, της OpenAI, της Meta και της Anthropic, καταβάλλοντας προσπάθεια να διεκδικήσουν σεβασμό, υποστηρίζοντας ότι τα νέα εργαλεία generative AI δεν μπορούν να εξελίσσονται με παράνομη χρήση προστατευόμενου περιεχομένου.

Πηγές: Lifo, HuffPost, Publishers Weekly